Çin internet düzenleyicisi, "Qinglang" adı verilen geniş çaplı bir temizlik operasyonunun ilk aşamasında ülke genelinde 14.000'den fazla yapay zeka ürününü ağlardan kaldırdı. Bu adım, ülkede yapay zeka alanındaki denetimlerin ciddi şekilde sıkılaştığının açık bir göstergesi. Qinglang, Türkçe’de “Temiz ve Parlak” anlamına geliyor. Çin Siber Uzay İdaresi (CAC) tarafından her yıl düzenlenen bu internet denetim kampanyası ile çevrim içi zararlı ya da yasa dışı içerikler temizleniyor. 2026’daki son kampanya ise ilk defa tamamen yapay zeka ekosistemine yoğunlaştı. İlk aşamanın ölçeği hayli dikkat çekici. CAC, 14.000’den fazla uygun olmayan yapay zeka ürünü —yani web siteleri, uygulamalar ve yapay zeka ajanları— liste dışı bıraktı. Ayrıca Çin’in dijital ağlarında 6 milyonun üzerinde yasa dışı veya zararlı içeriği tamamen sildi. Düzenleyici kurum yalnızca ürünlerle sınırlı kalmadı. 26.000’den fazla hesabı askıya aldı, 1.300’den fazla yapay zeka ile ilgili ürün listesini kaldırdı. Ayrıca mevcut Çin yasalarına aykırı olduğu gerekçesiyle dokuz açık kaynaklı veri setini de erişime kapattı. Kampanya nisan 2026’da başladı ve dört temel soruna odaklandı: zorunlu model kaydının atlanması, yetersiz güvenlik filtreleri, yapay zeka veri zehirlenmesi ve platformlar genelinde yapay zeka ile üretilen içeriğin düzgün şekilde etiketlenmemesi. Şimdi tüm sektör için yeni zorunluluklar devrede. Yapay zeka hizmetlerinin kayıt yaptırması, güvenlik filtreleri uygulaması, üretilen içeriklere açıkça yapay zeka etiketi eklemesi ve eğitim verilerini düzgün yönetmesi şart. Bu kurallara uymayan şirketler ise ciddi şekilde erişim engeli ve ceza ile karşı karşıya kalacak.

Çinli teknoloji devleri hemen harekete geçti. Huawei, uygulama mağazasına özel denetim mekanizmaları ekledi. Alibaba içerik tespit sistemlerini güçlendirdi. Zhipu yeni bir denetim modeli kurarken DeepSeek veri manipülasyonunu engellemek için kontroller ekledi. Bununla birlikte ByteDance’in Doubao’su ve Qwen ekibi ise anti-bağımlılık ve hızlı çıkış gerekliliklerine uyum sağlamak yerine kendi özel ajan işlevlerini tamamen devre dışı bırakmayı tercih etti. Yerel internet büroları da yaklaşımını güncelledi. Pekin, platformların kendi kendini denetlemesini rutin gözetimle destekledi. Şanghay ise kuralları platform türlerine göre özelleştirdi. Zhejiang model denetimlerine odaklanırken, Guangdong tüm yapay zeka zincirini kapsayan çoklu kurumlu bir mekanizma geliştirdi. İkinci aşama ise çıtayı daha da yükseltiyor. Artık yapay zekayla yanlış bilgilerin yayılması, şiddet içerikleri üretilmesi, kişi taklidi, çocuklara zarar verme ve ücretli “suni algı yaratma” operasyonları hedefleniyor. Düzenleyici kurum, kuralları ihlal eden hesaplar ve işletmeler için çok daha ağır cezaların uygulanacağını kesin bir dille duyurdu. Ayrıca 15 temmuz’da yürürlüğe girecek ayrı bir düzenleme de var. “Yapay Zeka Antropomorfik Etkileşimli Hizmetler İçin Geçici Tedbirler”, duygusal yakınlık için tasarlanan yapay zeka arkadaşlarına odaklanıyor. Bu düzenlemeyle reşit olmayanlara sanal arkadaşlık hizmetleri yasaklanırken, 14 yaş altı kullanıcılar için veli izni zorunlu hale geliyor. Bu baskı dalgası, ABD-Çin arasındaki şiddetli yapay zeka rekabeti ortamında yaşanıyor. Artık Çinli şirketler, ABD’de geliştirilen yeni sistemlere birkaç ay içinde ciddi rakipler çıkarabiliyor. Güvenlik firması Semgrep, yakın zamanda ücretsiz Zhipu modelinin yazılım açıklarını bulmada Anthropic’in Claude Opus 4.8’inden daha iyi performans gösterdiğini açıkladı.

Çin’den Yapay Zekaya Büyük Temizlik: 14.000’den Fazla Ürün Silindi maddesi ilk