Londra Yüksek Mahkemesi'nde yaklaşık 1.700 İngiliz yatırımcı, Binance ve kurucusu Changpeng Zhao'ya (CZ) karşı en az 150 milyon sterlin (200 milyon dolar) tazminat talebiyle dava açtı. Yatırımcılar, yasa dışı şekilde satılan kripto türev ürünleri üzerinden zarar ettiklerini iddia ediyor. Davacılara göre, kripto para borsası 2019 sonlarından itibaren gerekli yasal izinler olmadan bireysel trader’lara riskli kaldıraçlı ürünler pazarladı. Bazı yatırımcılar, bu işlemlerdeki pozisyonları tersine döndüğünde on binlerce sterlin kaybettiklerini belirtiyor.

Dava sadece tek bir borsayı ilgilendirmiyor. Sektörde uzun süredir gündeme gelmeyen bir soruyu tekrar öne taşıyor: Bir platform lisanssız şekilde yüksek riskli ürünler satarsa zararları kim karşılar, borsa mı trader mı? İngiltere’deki kripto para denetimleri bu boşluğu hala doldurabilmiş değil. İngiltere Finansal Davranış Otoritesi (FCA) Ocak 2021’de bireysel yatırımcılara yönelik kripto türevlerini yasakladı. Otorite, bu ürünlerde aşırı volatilite ve ani büyük kayıplar riski bulunduğunu belirtti. Düzenleyici, bu yasağın bireysel yatırımcılara yaklaşık 53 milyon sterlin (70 milyon dolar) tasarruf sağlayacağını hesapladı. Davacılar, Binance’in ilgili yasağa rağmen bu ürünleri satmaya devam ederek Mali Hizmetler ve Piyasalar Yasası’nı ihlal ettiğini savunuyor. Bu yasa, risk uyarılarından daha kritik olabilir. Çünkü yetkisiz bir şirketin yaptığı işlemler bu mevzuata göre geçersiz sayılabiliyor ve yatırımcılar yatırdıkları parayı ve zararlarını geri alma hakkına sahip olabiliyor. Buradaki asıl soru: Satıcı kuralları çiğnemişse ‘alıcı dikkatli olmalı’ prensibi hâlâ geçerli mi?

Nitekim İngiltere, 2023 yılında finansal tanıtım kuralları gereği Binance’e ciddi düzenlemeler getirmişti. Açık piyasadan yana olanlar, yetişkin bireylerin tüm uyarılara rağmen kaldıraçlı ürünleri kendilerinin seçtiğini savunuyor. Eleştirenler ise yetki belgesi olmayan bir satıcının, müşterilerin kabul ettiği risklerin arkasına saklanamayacağını öne sürüyor.

Binance iddialara karşı kendisini savunacağını duyurdu. Bir Binance sözcüsü Reuters’a borsanın hukuki yükümlülüklerine bağlı kaldığını belirtti. ‘Binance, kullanıcılarına ve yürürlükteki yasalara uygun şekilde faaliyet göstermeye olan bağlılığını sürdürüyor.’ dedi.

İddialar aslında daha önce de gündeme gelmişti. 2023 yılında ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC), Binance ve CZ’ye yasa dışı türev ürün borsası işlettiği gerekçesiyle dava açtı. Regülatörler, Binance’in aslında engellediğini iddia ettiği Amerikalı kullanıcıları da hedeflediği ortaya koydu. Sadece birkaç ay sonra taraflar, kripto sektöründeki en büyük miktar olarak kayda geçen 4,3 milyar dolarlık bir uzlaşmada suçunu kabul etti. Londra’daki şikâyet dilekçesinde Cayman Adaları merkezli Binance Holdings, BAE merkezli Nest Exchange ve adı açıklanmayan bazı yöneticiler yer alıyor. Geçtiğimiz yıl ABD’de af alan CZ de şahsen davada ismen geçiyor. Buna rağmen, şirket yapısındaki detaylar İngiltere’de çıkacak bir kararın uygulanmasını zorlaştırabilir. Zamanlama da hayli dikkat çekici. Dava, Binance’in Avrupa’dan çekilerek AB’deki lisans başvurusunu kaybettiği ve faaliyetlerini Birleşik Arap Emirlikleri’ne taşıdığı döneme denk geldi. Eğer mahkeme bu işlemleri geçersiz sayarsa, artık lisanssız ürün satan kripto para borsaları ‘alıcı dikkatli olmalı’ diyerek sorumluluktan kaçamayacak. Bu emsal sadece İngiltere ile sınırlı kalmaz. Bütün sektör “caveat emptor” yani “alıcı dikkatli olsun” prensibiyle büyümüşken, asıl karar da aslında bu olacak gibi görünüyor, tazminatlar yıllarca sürse bile…

Binance’a İngiliz Yatırımcı Davası: 200 Milyon Dolar’lık Kaldıraç Zararı maddesi ilk