Küresel finans liderlerinin Hamas saldırısının etkilerini ele alma konusundaki felçleri ve İsrail'in geçen haftaki tepkisi, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası'nı engelleyen derin jeopolitik bölünmeleri ortaya çıkardı; her ne kadar onlar daha sık görülen ekonomik şokları hafifletmeyi amaçlayan yeni finansman planları geliştirseler de.

Hamas İsrail'e eşi benzeri görülmemiş bir saldırıyı 7 Ekim'de, üst düzey maliye yetkililerinin IMF ve Dünya Bankası'nın yıllık toplantıları için Fas'a geldiği sırada başlattı ve toplantının, zayıflayan küresel büyümeyi canlandırmak için yeni kaynaklar ve adımlar çağrısında bulunan dikkatle hazırlanmış senaryosunu alt üst etti.

IMF Genel Müdürü Kristalina Georgieva açılış etkinliklerinde yeni çatışmadan bahsetmedi. Daha sonra, İsrail'in misilleme saldırıları arttıkça, bunu ele almakta zorlandı ve başlangıçta bunu bir insanlık trajedisi, ancak belirsiz bir ekonomik belirsizlik kaynağı olarak tanımladı.

Finans gruplarından kar amacı gütmeyen kuruluşlara kadar uzanan katılımcılar Reuters'e, toplantılardaki özel görüşmelerde, yeni bir mülteci krizinden ticari etkilere ve Lübnan ve Batı Şeria'daki savaş tehdidine kadar İsrail-Gazze çatışmasının sonuçlarının ön planda ve merkezde yer aldığını söyledi.

Kıdemli uzmanlardan Rachel Nadelman, "Bunun gibi insan kaynaklı büyük bir küresel şok karşısında, bu bir iklim şoku değil, bu kurumlar bu konuda herhangi bir şey yapmaya aciz, bu yüzden bu konu hakkında konuşmuyorlar bile" dedi. Amerikan Üniversitesi Sorumluluk Araştırma Merkezi'nde araştırma görevlisi olup, toplantılarda sivil toplum ve resmi etkinliklere katılmıştır.

Yanıt verememe, 20 büyük ekonomiden oluşan Grup ile IMF ve Dünya Bankası yürütme komiteleri tarafından yayınlanan ve çatışmadan bahsetmeyen başkanın açıklamalarına kadar uzandı.

Bu organlar bir kez daha ortak bildiri yayınlayamadılar; bu durum, en son Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesi nedeniyle derinleşen jeopolitik gerilimleri ve aynı zamanda ABD ile Çin arasında uzun süredir bildiri dili konusunda tartışan anlaşmazlıkları yansıtıyor.

Bir G20 yetkilisi, bu bedenin Ukrayna savaşı nedeniyle iki yıldır parçalandığını ve bir bildirinin ancak ABD Başkanı Joe Biden ve Çinli Xi Jinping'in geçen yıl Bali'de yaptığı toplantıdan sonra mümkün olabileceğini söyledi.

Yetkili, "İsrail-Filistin çatışması daha da tartışmalı, fikir birliğine varmak neredeyse imkansız" dedi.

BAŞARILAR GÖLGEDE KALDI

Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga Pazar günü yaptığı açıklamada, Ukrayna savaşı ve Afrika'daki çatışmaların yanı sıra İsrail-Gazze çatışmasının da toplantının başarılarına "uzun gölge düşürdüğünü" ve ekonomik zorluklara katkıda bulunduğunu kabul etti.

"Biliyorsunuz, barış olmadan insanların istikrar kazanması, büyümesi, çocuklarına bakması, iş bulması zor" dedi.

Dünya Bankası'nın yönetim organı, kredilerin genişletilmesine yönelik yeni adımların yanı sıra iklim değişikliği, salgın hastalıklar ve kırılgan devletlerle mücadeleye yönelik yeni misyonunu da içeren "yaşanabilir bir gezegende yoksulluğun olmadığı bir dünya yaratmak" için yeni bir vizyon beyanını onayladı.

IMF'nin yürütme komitesi yıl sonuna kadar kota finansmanını artırmayı kabul etti ve yoksul ülke güven fonu için 3 milyar dolarlık fon toplama hedefine ulaşılırken, hissedarlık yapısını Çin'e daha fazla oy verecek şekilde ayarlamadan bunu yapmaya kapıyı açık bıraktı.

Atlantik Konseyi'nin JeoEkonomi Merkezi'ni yöneten eski bir IMF yetkilisi Josh Lipsky, çatışmaların küresel ekonominin önündeki en büyük zorluk olmaya devam ettiğini söyledi.

Reuters'e verdiği demeçte, "Bu kurumlar önümüzdeki on yılda meşru ve amaca uygun olacaksa, jeopolitik krizlere neredeyse gerçek zamanlı yanıt vermek zorunda kalacaklar" dedi.

"Jeopolitik şoklar artık ekonomik şoklardır ve ekonomik şoklar da jeopolitik şoklardır ve ikisini birbirinden ayırmaya çalışıyorlar."